Sterowanie i zabezpieczenie pomp do wody
Sterowanie i zabezpieczenie pomp do wody
Każda pompa głębinowa, pompa zatapialna czy klasyczna pompa hydroforowa, aby mogła pracować w sposób bezpieczny, stabilny i w pełni automatyczny, wymaga zastosowania odpowiedniego systemu sterowania oraz zestawu zabezpieczeń. Sama pompa jest jedynie elementem wykonawczym, który tłoczy wodę, natomiast to właśnie osprzęt sterujący decyduje o jej żywotności, komforcie użytkowania oraz odporności na awarie. Brak właściwego sterowania bardzo często prowadzi do pracy na sucho, zbyt częstych załączeń, przegrzewania silnika lub niestabilnego ciśnienia w instalacji, a to są jedne z najczęstszych przyczyn przedwczesnego zużycia pomp.
_
Pompy jednofazowe – zasady prawidłowej pracy i sterowania
W przypadku pomp wyposażonych w silnik jednofazowy zasilany napięciem 230 V, niezbędne jest zastosowanie kompletnego układu hydroforowego lub automatycznego systemu sterowania. Klasyczne rozwiązanie opiera się na zbiorniku ciśnieniowym, skrzynce rozruchowej z kondensatorem oraz wyłączniku ciśnieniowym, który odpowiada za załączanie i wyłączanie pompy w zależności od spadku lub wzrostu ciśnienia w instalacji. Zbiornik hydroforowy pełni tutaj bardzo ważną rolę, ponieważ magazynuje wodę i ogranicza liczbę uruchomień pompy, co znacząco wpływa na wydłużenie jej żywotności. Wyłącznik ciśnieniowy dba o to, aby pompa uruchamiała się tylko wtedy, gdy faktycznie jest taka potrzeba, a dodatkowo może pełnić funkcję podstawowego zabezpieczenia przed suchobiegiem.
Na rynku dostępne są również nowoczesne pompy jednofazowe, które mają wszystkie te elementy zintegrowane w jednej obudowie. Przykładem takiego rozwiązania jest system E.SYBOX, który łączy w sobie pompę, falownik, czujniki ciśnienia, zabezpieczenia i niewielki zbiornik wyrównawczy. Dzięki temu instalacja jest bardzo prosta, zajmuje niewiele miejsca, a użytkownik otrzymuje stabilne ciśnienie w całej instalacji bez konieczności dobierania wielu osobnych komponentów. W przypadku większości klasycznych pomp jednofazowych konieczne jest jednak zastosowanie dodatkowego osprzętu, który można rozbudowywać o kolejne zabezpieczenia, takie jak czujniki suchobiegu, presostaty elektroniczne czy sterowniki monitorujące parametry pracy pompy. Bardzo istotną rolę pełni tutaj sterownik, który analizuje pracę urządzenia, sygnalizuje błędy i umożliwia szybką reakcję w przypadku nieprawidłowości. Dobrym przykładem takiego rozwiązania jest sterownik SMART firmy Omnigena, który pozwala na precyzyjne nadzorowanie pracy pompy i znacznie podnosi bezpieczeństwo całej instalacji.
_
Pompy trójfazowe – większe wymagania, większe możliwości
Pompy trójfazowe zasilane napięciem 400 V są zazwyczaj stosowane w instalacjach o większym zapotrzebowaniu na wodę, takich jak duże domy jednorodzinne, gospodarstwa rolne, systemy nawadniania czy obiekty przemysłowe. Ich konstrukcja pozwala na osiąganie wyższych mocy, większej wydajności i stabilniejszej pracy, jednak wymaga bardziej zaawansowanego sterowania. W odróżnieniu od pomp jednofazowych nie stosuje się tu skrzynek rozruchowych z kondensatorami, ale układ zabezpieczeń musi uwzględniać specyfikę zasilania trójfazowego. Kluczowe znaczenie ma kontrola symetrii napięć na wszystkich fazach, zabezpieczenie przed zanikiem jednej z faz, przeciążeniem silnika oraz przegrzaniem uzwojeń. Brak odpowiedniego sterownika w instalacji trójfazowej może doprowadzić do bardzo szybkiego uszkodzenia silnika, co w przypadku pomp głębinowych oznacza kosztowną i problematyczną naprawę.
_
Sterowniki, które warto znać i rozważyć
Jednym z najczęściej stosowanych i sprawdzonych sterowników jest PC 79, czyli elektroniczny wyłącznik ciśnieniowy z wbudowanym zabezpieczeniem przed suchobiegiem. Urządzenie to wyłącza pompę w momencie braku wody i ponownie ją uruchamia, gdy warunki pracy wrócą do normy. Może pracować zarówno w instalacjach ze zbiornikiem hydroforowym, jak i w układach bezzbiornikowych, a tryb pracy ustawia się za pomocą prostego przełącznika. Dodatkową zaletą jest możliwość regulacji zakresu ciśnienia, przy którym pompa ma się załączać i wyłączać, co pozwala bardzo dobrze dopasować instalację do indywidualnych potrzeb użytkownika.
W przypadku systemów pracujących wyłącznie bez zbiornika dużą popularnością cieszą się sterowniki BRIO SK13 firmy Omnigena oraz BRIO SK15 producenta IBO. Ich działanie opiera się na wykrywaniu przepływu i ciśnienia w instalacji. Pompa uruchamia się automatycznie w momencie odkręcenia kranu i wyłącza po zamknięciu odbioru wody, jednocześnie zabezpieczając instalację przed suchobiegiem. Dla osób szukających rozwiązań budżetowych dostępne są sterowniki PM5 i PM8, których maksymalne ciśnienie pracy wynosi odpowiednio 5 i 8 barów. Analogiczne rozwiązania dla pomp trójfazowych oferują sterowniki PT5 i PT8, gdzie również cyfra w nazwie określa dopuszczalne ciśnienie robocze.
Najbardziej zaawansowanym i jednocześnie najbardziej komfortowym opisanym rozwiązaniem jest sterownik klasy premium IVR, czyli inteligentny falownik przeznaczony głównie do pomp trójfazowych. Urządzenie to płynnie steruje prędkością obrotową silnika w zależności od aktualnego zapotrzebowania na wodę. W praktyce oznacza to, że niezależnie od liczby otwartych punktów poboru, ciśnienie w instalacji pozostaje na stałym, zadanym poziomie. Falownik automatycznie kompensuje zmiany przepływu, eliminując skoki ciśnienia i uderzenia hydrauliczne, co znacząco wydłuża żywotność pompy i całej instalacji. Zakres ciśnienia można bardzo łatwo ustawić, a oszczędności energii w porównaniu do klasycznych układów on/off są odczuwalne już po krótkim czasie użytkowania. Z tego względu sterownik IVR jest obecnie jednym z najczęściej wybieranych rozwiązań w instalacjach trójfazowych, gdzie liczy się komfort, niezawodność i stabilna praca systemu.
